Wel of geen zelfsturende teams

 In Organisch Organiseren, Talent Management, zelfsturende teams

Was het antwoord op deze vraag maar zo eenvoudig als ja of nee.

De laatste tijd worden we overspoeld met artikelen en opiniestukken geschreven door voor en tegenstanders van zelfsturing. De vraag komt dan ook op of het fenomeen van zelfsturing een mode grill is, het volgende management kunstje of dat dit iets is dat langere termijn standhoudt.  

Vanuit de voorstanders van zelfsturende teams horen we dat professionals niet meer geremd zullen worden door het management; er minder bureaucratie zal ontstaan; er meer samenwerking ontstaat door het wegvallen van afdelingsgrenzen; er echte optimalisatie mogelijk wordt en dat de innovatiekracht enorm zal toenemen. Waarbij als voorbeeld van succesvolle zelfsturende teams altijd de schijnbaar succesvolle implementaties bij Buurtzorg, Semco, Valve, Schuberg Phillis en Hollands Kroon worden genoemd.

De tegenstanders melden dat de vervelende klussen niet meer zullen worden gedaan; de medewerker het juist fijn vindt om verteld te worden wat deze moet doen; er altijd wel een leider op zal staan; niemand meer eindverantwoordelijk is; de druk toe zal nemen en er geen richting meer is.

Er is veel te zeggen voor de argumenten van de voor en tegenstanders al zijn er een paar argumenten die niet per se worden opgelost of veroorzaakt door zelfsturende teams.

Zo kun je het geremd worden door het management ook oplossen door beter management. Samenwerking over de afdelingsgrenzen kun je ook stimuleren door gezamenlijke doelen en het loslaten van afdeling kpi’s. Bovendien is het nog maar de vraag of de implementaties bij een aantal van de genoemde bedrijven op de lange termijn ook echt succesvol zullen zijn.

Aan de andere kant is het bij een zelfsturend team geen enkel probleem als er toch een soort van de facto leider opstaat in een team.  Zo lang dit maar ontstaat vanuit toegevoegde waarde en noodzaak en zonder hiërarchie. Leiding zonder hiërarchie dus. Het argument van de vervelende klussen gaat ook niet op. Wat voor de een vervelend is, ervaart de ander juist weer als leuk. En als er echt niemand te vinden is wordt de taak uitgevoerd omdat het er nu eenmaal bij hoort en we die verantwoordelijkheid voelen. En natuurlijk zal er altijd richting nodig zijn en op een bepaalde manier coördinatie van activiteiten. Dat staat los van zelfsturende teams.

De samenleving is gelijkertijd ook aan het veranderen. Er ontstaat steeds meer weerstand tegen het sterk hiërarchische Angelsaksische business model waar het primaire doel is om zoveel mogelijk geld te verdienen. Bovendien vinden deze en andere sterk hiërarchisch georganiseerde organisaties het lastig om te anticiperen op de enorme snelheid van de technologische- en steeds vaker disruptieve ontwikkelingen. En dan is er nog de nieuwe lichting studenten die steeds minder behoefte hebben aan controle en sturing, maar juist aangesproken willen worden op hun professionaliteit.

Moeten we dan maar en-masse de transitie naar zelfsturende teams in gaan?

In ieder geval zouden we met elkaar wat minder slaafs en wat meer rebels mogen zijn in het bedrijfsleven. Het is echt niet zo dat de top van het bedrijfsleven de wijsheid in pacht heeft. De kracht en kennis zit vaak op de werkvloer en die mogen en moeten we vaker benutten mijns inziens.

Hoe mooi zou het dan ook zijn als we een organisatie laten ontstaan waarin de talenten van eenieder ingezet worden op de verschillende werkzaamheden en taken binnen het bedrijf. Waarin we zo flexibel zijn dat we disruptie snel kunnen counteren. Waarin we een structuur kennen dat voor die specifieke organisatie werkt en dus niet een kopie is van een ander bedrijf. Waarin we misschien wel zo ver gaan als Buurtzorg en Semco, maar veel waarschijnlijker waarin we zo ver gaan als we kunnen en willen. Een structuur die ons in ieder geval continuïteit biedt in deze snel veranderende omgeving. En misschien zijn dat wel zelfsturende teams….

Recommended Posts

Leave a Comment